Lummelen, rommelen, klussen, niksen

Nu mijn wereld fysiek kleiner wordt, denk ik aan mijn vader. Een klein In Memoriam.

Mijn vader en moeder trokken zich, na hun werkzame leven terug op de boerderij aan de IJsseldijk net buiten Doesburg, ons geboortestadje.

Mijn vader bracht zijn hele leven door aan stromend water. Hij was geen reiziger, het liefst was hij thuus rond het huus.

Zijn praktische routines op zijn erf en in huis, dag-in-dag-uit samen met mijn moeder, met de woonkeuken (uitkijkend op de grote tuin en de weilanden) als de zetel waarvan uit zijn domein werd bestierd:

....rondjes door de tuin, instapslippers en oud windjack aanschietend in de bijkeuken

….honden en schapen voeren

….krant en post uit de brievenbus bij de oprit halen

….’s ochtends door het keukenraam mimend ‘koffie klaar?’

….een wandelingetje op de dijk, hand opstekend naar de buren en voorbijgangers

….de laatste verwelkte knoppen uit de planten en struiken plukken

….stukje pad schoonvegen

….klusjes in de schuur

….tuingereedschap onder het afdakje zetten

….tuinstoelen inklappen tegen de regen en wind

….tuinsproeier uitzetten

….hekjes van de afrastering controleren

…..honden laten uitrennen in de wei

….nog even op het bankje zitten, de zon dalend achter de dijk

….naar binnen voor het avondeten  ‘dat was heerlijk, Hetty’

en voor het slapen gaan:

….alle deuren op de knip

….verwarming uit, oliekacheltje afsluiten

….tv uitzetten

….alle lichten uit ‘we gaan slapen’

zijn voetstappen op de trap naar boven.

Afbeelding: uitzicht op de Fraterwaard vanaf de IJsseldijk langs de Grietstraat.

Amsterdam, 31 maart 2020

 

Onze moeder woonde al jaren in een verpleeghuis, en was uiteindelijk zwaar dement.

Haar dood kwam onverwacht. 

Ineens kregen we, hoewel er geen enkele aanleiding leek te zijn, een telefoontje dat ze ten gevolge van een zware maagbloeding waarschijnlijk op heel korte termijn zou overlijden. Dat was een uur later al het geval. 

Hoewel we het er als kinderen al vaker over hadden gehad, overviel haar dood ons dus toch.

In het verpleeghuis werd ons door de vriendelijke verzorg(st)ers al een uitvaartondernemer voor-gesteld. Gelukkig besloten wij Karel in te schakelen. 

Hij nam de tijd en we hebben de hele dag met elkaar rondom het bed van onze overleden moeder gezeten en overlegd wat we zouden gaan doen - een gedenkwaardige dag- ondertussen deed Karel de nodige telefoontjes en was voor ons een vraagbaak. We hebben dankbaar gebruik gemaakt van zijn expertise.

Een hele mooie uitvaart is het geworden, bijzonder, persoonlijk, rustig… Karel heeft ons erg geholpen, door daar te zijn waar nodig was, een helpende hand voor iemand die moeilijk ter been is, gasten opvangen als je zelf dat even niet kan, op de achtergrond, maar toch aanwezig. Samen met ons heeft Karel deze dag heel mooi vorm gegeven.

Lieve Karel, dank daarvoor, voor je hulp bij het tot stand brengen van deze voor ons zo memorabele dag.

Victor Onstein

 

In februari 2019 overleed onze moeder. Omdat wij dat al zagen aankomen, hadden wij al tevoren contact opgenomen met Karel. Wij hebben toen met hem onze wensen besproken, waarbij hij goede suggesties deed. Toen het zover was, was een smsje voldoende om het draaiboek in werking te zetten.

Karel kwam na een paar uur, om ons als familie even de gelegenheid te geven bij elkaar te zijn. Hij voegde zich bij ons op een manier die vertrouwen en rust gaf en op de juiste momenten nam hij de leiding. Karel nam alle praktische en administratieve zorgen van ons over, zodat wij ons konden concentreren op het condoleancebezoek en het afscheid zelf. Alles is gegaan zoals wij ons dat hadden voorgesteld. De professionele maar toch ook persoonlijke werkwijze van Karel heeft daaraan een belangrijke bijdrage geleverd.

Familie Witteman

Op veel te jonge leeftijd is onze zus Roos overleden na een val van haar paard.

Een wel zeer onverwachte als zeer ongebruikelijke afloop van een leven vol plezier.

Met één harde klap stond het leven stil. 

Van de één op de andere dag een begrafenis regelen? Perplex als we stonden belden we Karel. Karel help!

In alle rust  legde Karel uit hoe alles zou lopen de volgende dagen. Overlijden in een ziekenhuis en wat daarna. Het regelen van een begrafenis. En vooral de manier waarop de dag van de uitvaart zou kunnen verlopen.

In trance,  ontspanning en ook vol emotie bereidde Karel ons, vriendinnen, vrienden en familie voor op een van de meest trieste dagen uit ons leven.

Hier kwam de spirituele kracht van Karel naar boven. Het out of de box denken, hoe zou Roos dit gewild hebben en wat vinden vóóral wij als nabestaanden fijn? Een begrafenis waarvan de ouderen zeiden: “maar dit klopt toch niet?”. En waar wij als familie trots waren op de “verkeerde  volgorde” van het ritueel. Exact zoals Roos was. Lekker ongecompliceerd en een beetje chaos.

Met als resultaat een prachtige laatste afscheid van onze lieve Roosje. De triestheid van het gebeuren voor eenieder en voor ons als familie, en de schoonheid van de dag, zal voor immer als een van de meest bijzondere dagen in ons geheugen achter blijven

Karel, dank voor de inspiratie, dank voor het verdriet, dank voor het spirituele en de intense rust, en bovenal dank voor het perfect regelen van de allerlaatste groet van ons aan ons lieve zusje Roos.

Anne en Jeroen Winterink

De dag van Rosa’s begrafenis was “haar” mooiste dag na haar te korte leven. Ze orkestreerde het zelf voor al haar geliefden, maar zonder Karel was dat niet mogelijk geweest. 

Op een zekere middag maakte Karel met haar een wandeling langs de door haar gekozen plekken en ze troffen daar, niet geheel toevallig, de juiste mensen om alles voor “haar dag” te regelen: de koster, de grafdelvers en oom Piet van de kantine van tuinpark ‘Rust en Vreugd’. 

Toen we haar dezelfde avond troffen was ze zo blij als een kind. 

Zoals ze zelf de regie tijdens haar uitputtende ziekteproces wist te houden, slaagde ze er ook eigenhandig in voor al haar naasten haar afscheid onvergetelijk mooi te maken. 

Natuurlijk vergt zoiets nog de afhandeling van vele kleine vervelende technische details. Karel heeft het allemaal met ons doorgenomen en voor Rosa tot in de puntjes geregeld. Tijdens de begrafenis en de dagen ervoor schaarde Karel zich in ons midden en nam geruisloos de leiding waar het moest. Rosa’s laatste wens ging in vervulling.

Jan Jaspers en Sandra van Elewout

 

Op een intiem en essentieel moment in je leven, komt het erop aan wie je ontmoet en begeleidt bij het overlijden van een geliefde.

Karel maakt met zijn betrokkenheid, intentie, oprechtheid en verbinding het verschil. We zijn dankbaar voor het leven van deze echtheid.

Francien Kleemans & Herman van der Knaap

Op het moment dat Karel ons huis binnenstapte, leek het alsof we nog een familielid erbij kregen. 

Hij mengde zich uitermate soepel in ons gemêleerde gezelschap. Hij stond open voor álle ideeën en hielp bijzonder creatief meedenken om het afscheid van mijn man te kunnen vormgeven zoals wij voor ogen hadden. 

Karel hebben wij allen als een buitengewoon fijn mens met een groot invoelingsvermogen ervaren. Hij verzorgde op voortreffelijke wijze het uitvaren van mijn geliefde. Onze dank is groot.

Antje Häder-Aleman

We wilden voor de crematie van onze overleden vader iemand die wat zou kunnen begrijpen van hem en hoe wij als dochters daar, allemaal op onze eigen manier, mee om wilden gaan.

Karel werd ons aanbevolen en dat was een prettige verrassing. Hij loodste ons soepel door de nu eenmaal vervelende maar noodzakelijkheden voor een crematie.

Zonder de gebruikelijke stijfheid was hij begripvol en geïnteresseerd, zonder oordeel, zachtaardig én doortastend.

Kortom, een heel prettig mens onder zulke emotionele omstandigheden en een grote aanbeveling als uitvaartondernemer.

Merel Toussaint

Hoe fijn is het als er een prettig mens aanschuift tijdens zo’n heftige periode. Iemand die oog heeft voor alle emoties. Iemand die niks raar vindt, alles begrijpt, meebeweegt en toch ook stuurt. Hoe fijn is het als er wordt meegedacht, het vervolgens zo wordt georganiseerd, dat het wordt overgenomen als het door emotie even niet lukt. 

Beter konden wij het niet hebben. Karel voegt toe! Karel maakt het menselijk en persoonlijk. Zakelijk en professioneel organiseert hij het helemaal en het is maatwerk.

Pien d'Ailly

Sint Franciscus en spaghetti bolognese

Sint Franciscus

Wat gaat er gegeten worden in het Veerhuis, kort na een drieweekse wandeltocht van Assisi naar Rome in de voetsporen van Sint Franciscus? 

Het was een wandeling door de herfstige heuvels van Umbrië, de burchtstadjes aan elkaar rijgend. Het is daar af en toe flink stampen de heuvels op, de olijvenoogst is in volle gang. Aan het eind van de middagen komen we aan in verlaten stadjes en gaan op zoek naar een slaapplaats om weer warm te worden. Rond acht uur een restaurantje in een steegje voor een pasta met truffel en rode wijn…….hoe fijn kan het zijn?

De dag na terugkomst van vakantie fiets ik rond 4 uur ’s middags dwars door de stad op weg naar het Veerhuis. Halverwege in het Vondelpark is het schakelen naar ‘daar’ in volle gang. Wat ga ik in het hospice aantreffen? Welke bewoners en collega-vrijwilligers zijn er? Hoe is de sfeer? Èn: wat gaat de pot nu weer schaffen?

Het rondje langs de vier bewoners is ook deze keer weer een verrassing. De bewoners zijn moedig, verdrietig, gelaten, in pijn, opgewekt, in zichzelf gekeerd, anderen meer in voor een praatje. Een dame heeft een vriendin die mee wil eten op bezoek. De bewoner van kamer vier rookt een shaggie in de open deur naar de tuin. De meneer van kamer drie verwacht bezoek rond etenstijd. De zorgvrijwilligers lopen als bezige bijen in en uit de kamers. 

Als ik me in de huiskamer voorstel aan één van de bewoners (‘Ik kook vanavond’) gaat het over vlees, vis of vegetarisch. Dan valt bij mij het kwartje: ‘Heb je zin in een verse haring en spaghetti bolognese?’ Een schot in de roos. En precies waar ik zelf ook zin in heb: als voorgerecht Aankomst in Nederland en als hoofdgerecht Heimwee naar Italië. Twee andere bewoners vinden de spaghetti ook een goed idee. Op verzoek van de meneer op kamer vier warm ik de nasi van gisteren op met gebakken spekkies en een eitje er op.

Op het pleintje tegenover de Appie staat een geweldig haringtentje. Een innemende man uit Portugal serveert daar al jaren heerlijke zachte perfect schoongemaakte haring. Die moet natuurlijk eerst voorgeproefd. Uitjes en zoetzuur gaan apart in plastic zakjes. Daarna bij de Appie naar binnen, snel klaar voor de vleessaus (ragù in het Italiaans, want in Umbrië maken ze de saus op hun eigen manier en zeker niet zoals in Bologna). 

Op de één of andere manier moet een vleessaus altijd in een grote braadpan gemaakt worden. Een klein pannetjes saus lukt niet, staat niet, smaakt niet. De ragù wordt als eerste klaargemaakt om lekker lang te laten sudderen. De haring is inmiddels met veel smaak naar binnen gegleden. De gemengde salades staan klaar op het keukenblad.

De borden komen allemaal leeg terug van de kamers. Een dochtertje van de bewoner op kamer drie komt naar de keuken om voor zichzelf een bordje ‘sliertjes’ op te scheppen. Haar moeder die ‘toch nog wel trek heeft’ idem dito. Aan de keukentafel prik ik  een vorkje mee met de meneer van de haring. De laatste saus wordt op een boterham geschept door een zorgvrijwilliger van de late dienst die net uit zijn werk komt. T’is allemaal bijna net als thuis*.

Hoe fiets de Fransman nou in dit verhaal? Mijn lieve moeder was een fan van de heilige uit Assisi. Zij herkende zijn hang naar gemeenschap, soberheid, spiritualiteit, natuur en zorg voor de ander. Ze was anti-paaps en feministisch, dat was de minderbroeder dan weer helemaal niet.

* Al weer bijna vijf jaar geleden, net nadat ik mijn ‘roeping’ als uitvaartondernemer had aangenomen, werd ik door een collega geattendeerd op het Veerhuis. Het Veerhuis als een bijna-thuis-huis sprak mij bij de eerste informele kennismaking al meteen aan: de inrichting, de ligging in de wijk, de no-nonsens benadering van de coördinatoren, het eerste contact met de vrijwilligers. Het voelde direct als een plek waar ik onderdeel van uit wilde maken. Als nieuwbakken ondernemer wilde ik iets terug doen, maar onderhuids was het vooral nieuwsgierigheid: Wat is een hospice eigenlijk? Trek ik het om zo dicht in de buurt van de dood te zijn? Wat kan ik toevoegen als kok? Welke rol speelt eten in de laatste levensfase? Welke gerechten, smaken, kleuren, geuren, woorden doen er toe? Misschien wel helemaal geen woorden en alleen maar stinkend mijn best doen op sauzen, gebakken krieltjes of een witvisje uit de oven. Het was en is nog steeds een avontuur elke keer als ik over de drempel stap van ons huis.